Obecne gminy Nawojowa i Łabowa na której działa Bank Spółdzielczy w Nawojowej mieściły się w granicach Galicji i przez 146 lat były pod zaborem austriackim. Z inicjatywy miejscowych działaczy 29 grudnia 1901 r odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Nadzorczej Spółki Oszczędności i Pożyczek z nieograniczoną poręką na którym upoważniono Zarząd Spółki do zaciągnięcia kredytu w Banku Krajowym na 4. 000 koron. Przewodniczącym Rady Nadzorczej był wtedy Jan Kulpa z Nawojowej, sekretarzem Józef Krzeczewski z Nawojowej a członkami: Wojciech Zaczyk, Michał Cabak, Stanisław Bocheński i Jan Cabak. 27 kwietnia 1902 r Rada Nadzorcza Spółki wyłoniła ze swojego grona Komisję Kontrolującą w składzie Józef Krzeczewski i Józef Dutka do sprawdzania rachunków Spółki. Natomiast Zarząd Spółki stanowiły dwie osoby:przewodniczący i kasjer. Wprowadzono w tym czasie deklaracje członkowskie i udzielano niewielkich pożyczek w kwocie nie przekraczającej 400 koron i na okres spłaty do 4 lat. Zabezpieczeniem udzielonych kredytów było poręczenie innych osób i weksle. Pracowano tylko dwa dni w tygodniu:w niedzielę Rada Nadzorcza Spółki podejmowała uchwały a w poniedziałki zarząd je wykonywał. W zarządzie spółki działał miejscowy ksiądz proboszcz Jakub Żabecki a w późniejszych latach w Kasie Stefczyka działał ks. Stanisław Kruczek.
W latach 1909 -1920 r w Radzie Nadzorczej Spółki pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Rady Adam hrabia Stadnicki, właściciel zespołu pałacowo-parkowego w Nawojowej, posiadacz dóbr ziemskich , lasów i tartaków na terenie obecnego Beskidu Sądeckiego. 20 października 1920 r Sejm uchwalił ustawę o spółdzielniach ,którą ocenia się jako akt liberalny , w pełni uwzględniający zasady spółdzielcze. Ustawa ta powołała przy ministrze skarbu Radę Spółdzielczą ,która pełniła rolę łącznika między rządem a spółdzielczością. W tym roku nastąpiła również wymiana pieniędzy ; korony wymieniono na marki polskie. 27 listopada 1921 roku obyło się Walne Zebranie Spółki Oszczędności i Pożyczek i na mocy uchwały tego Zebrania przekształcono Spółkę w Kasę Stefczyka w Nawojowej. Kasa Stefczyka rozpoczęła swoją działalność od zaciągnięcia pożyczki w Centralnej Kasie w kwocie 1 mln marek na zwrot wypowiedzianych udziałów i na udzielanie drobnych pożyczek . Następne lata nie były pomyślne dla rozwoju Kasy Stefczyka .Na skutek silnej inflacji prawie zdewaluowały się zdeponowane środki finansowe członków Kasy . Jak wynika z posiadanych źródeł archiwalnych Kasa Stefczyka zawiesiła swoją działalność na lata 1923 do 1931r.
Wielki kryzys gospodarczy z lat 1931-1935 znowu podważył sytuację ekonomiczną Kasy Stefczyka i ograniczył poważnie jej działalność. Zgodnie z protokołem Walnego Zebrania Kasy Stefczyka z 17. 04. 1938 r przewodniczący Zebrania ks. Stanisław Kruczek wskazywał na trudną sytuację Kasy i apelował do członków o regularne spłaty rat kredytów i odsetek. Kasa Stefczyka na mocy zarządzenia Ministra Skarbu z dnia 4. 01. 1950 r została przekształcona w Gminną Kasę Spółdzielczą i zarejestrowana przez Sąd Powiatowy w Nowym Sączu w dniu 14. 10. 1950 r. Pierwszym kierownikiem tej jednostki został Kazimierz Górka a księgowym był Antoni Wykręt. Na przestrzeni lat w zarządach GKS, która przekształciła się w 1969 r w Bank Spółdzielczy działali: Józef Jurczyński, Wojciech Witkowski, Michał Lukasik, Adam Cempa, Piotr Piętka, Józef Zaczyk, Wojciech Świechowski, Janina Bugno zamężna Frączek, Stanisław Legutko, Józef Legutko, Wojciech Borek, Józef Mąka, Andrzej Opiło, Jan Wiktor, Józef Mirek, Julian Ogórek, Jerzy Witowski, Kunegunda Kwik.
Długoletnim kierownikiem Banku Spółdzielczego w Nawojowej była Janina Frączek, która pracowała w banku od 1. 01. 1953 r do 20. 11. 1974 r.
17. 02. 1973 r z Banku Spółdzielczego wyodrębniono nową jednostkę organizacyjną i rozpoczął działalność Oddział Banku w Łabowej do obsługi mieszkańców gminy Łabowa. Kierownikiem tej jednostki została Józefa Mogilska, która pełni tę funkcję do chwili obecnej. Obecnie zarząd banku składa się z 2-ch etatowych pracowników i jednego członka działającego społecznie. W skład zarządu wchodzą: Krystyna Kurcz – prezes, Józefa Mogilska i Małgorzata Kowalik -członkowie. Funkcję nadrzędną nad zarządem pełni Rada Nadzorcza w składzie: Józef Poradowski- przewodniczący, Stanisław Fiut- zastępca przewodniczącego, Barbra Pierzchała -sekretarz, oraz członkowie – Barbara Ciołkiewicz, Genowefa Konieczny, Zuzanna Lelito, Tadeusz Majewski, Zdzisława Plata, Antonina Saczka. Wg stanu na 31. 12. 2001 r BS Nawojowa razem z oddziałem w Łabowej zrzeszał 1661 członków. 1 udział członkowski wynosi 50 zł a wpisowe 5 zł. Wszyscy kredytobiorcy posiadali zadłużenie w Banku na koniec ubiegłego roku w wysokości 3. 888. 100 zł. Natomiast klienci Banku zgromadzili 7. 030. 000 zł środków na rachunkach bankowych. BS Nawojowa wypracował zysk brutto w wysokości 196. 410. 00 zł.
Bank Spółdzielczy w Nawojowej jest jedną z nielicznych instytucji na terenie swojego działania, która może się poszczycić 100 letnią tradycją działania.
tekst opracowała mgr Krystyna Kurcz
